निवृत्तीनंतर दरमहा पेन्शन मिळवायची आहे? मग ही योजना तुमच्यासाठीच! Retirement Pension Scheme
निवृत्तीचे नियोजन का महत्त्वाचे आहे?
1. NPS (National Pension System)
NPS ही बाजाराशी जोडलेली निवृत्ती योजना आहे. या योजनेत दीर्घकालीन गुंतवणुकीमुळे चांगला निधी तयार होऊ शकतो. करसवलतीचाही लाभ मिळतो. मात्र परतावा निश्चित नसतो कारण तो बाजारातील चढ-उतारांवर अवलंबून असतो.
2. EPF (Employees’ Provident Fund)
EPF ही खासगी आणि संघटित क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांसाठीची योजना आहे. कर्मचारी आणि नियोक्ता दोघेही योगदान देतात. यामध्ये सरकारकडून व्याज दिले जाते आणि निवृत्तीनंतर मोठी बचत तयार होते. नियमित नोकरी करणाऱ्यांसाठी ही योजना अत्यंत फायदेशीर मानली जाते.
3. PPF (Public Provident Fund)
PPF खाते कोणताही भारतीय नागरिक उघडू शकतो. ही पूर्णपणे सुरक्षित सरकारी योजना असून दीर्घकालीन बचतीसाठी उत्तम पर्याय आहे. व्याजदर सरकार ठरवते आणि मिळणारा परतावा करमुक्त असतो.
4. अटल पेन्शन योजना (APY)
असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी ही योजना सुरू करण्यात आली आहे. ठराविक वयापर्यंत नियमित हप्ता भरल्यानंतर निवृत्तीनंतर निश्चित मासिक पेन्शन मिळते. कमी उत्पन्न असणाऱ्या नागरिकांसाठी हा चांगला पर्याय आहे.
5. पीएम श्रम योगी मानधन (PM-SYM)
ही योजना असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी आहे. ठराविक अटी पूर्ण केल्यानंतर वयाच्या 60 वर्षांनंतर मासिक पेन्शन मिळते. लहान व्यावसायिक, मजूर आणि इतर असंघटित कामगारांसाठी ही योजना उपयुक्त आहे.
6. UPS (Unified Pension Scheme)
UPS ही योजना प्रामुख्याने केंद्र सरकारच्या पात्र कर्मचाऱ्यांसाठी आहे. या योजनेत ठराविक अटी पूर्ण झाल्यास निश्चित पेन्शनची सुविधा मिळू शकते. सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी हा महत्त्वाचा पर्याय मानला जात आहे.
कोणती योजना कोणासाठी योग्य?
- खासगी नोकरी करणारे – EPF + NPS
- स्वयंरोजगार किंवा सामान्य नागरिक – PPF + NPS
- असंघटित क्षेत्रातील कामगार – APY किंवा PM-SYM
- सरकारी कर्मचारी – UPS किंवा लागू असलेला पर्याय
एकच योजना सर्वांसाठी सर्वोत्तम असेलच असे नाही. तुमचे वय, उत्पन्न, नोकरीचा प्रकार, जोखीम स्वीकारण्याची तयारी आणि निवृत्तीनंतरचे आर्थिक उद्दिष्ट यानुसार योग्य योजना निवडणे महत्त्वाचे आहे.
हे ही वाचा